Wizyta studyjna dla IP i IP2 - Szamotuły, 8-9 września 2009

Współpraca ponadnarodowa i partnerstwo – najczęściej te właśnie słowa powtarzały się podczas wizyty studyjnej w Fundacji Niemiecko-Polskiej „Nadzieja” w Szamotułach, realizatora projektu PIW EQUAL „Szwajcarski zegarek”. Wizyta została zorganizowana  przez Fundację „Fundusz Współpracy” i odbyła się w dniach 8-9 września 2009 roku. Wzięło w niej udział 14 przedstawicieli Instytucji Pośredniczących i Instytucji Pośredniczących drugiego stopnia z całej Polski. Po jej zakończeniu uczestnicy – w większości osoby odpowiedzialne za przeprowadzanie ocen dokumentacji konkursowej – zgodnie podkreślali, że niezwykle cenna była możliwość poznania praktycznej strony realizacji projektów.
 

Projekt „Szwajcarski zegarek” miał na celu stworzenie skutecznej metody zapobiegania wykluczeniu społecznemu bezrobotnej młodzieży (do 25 lat). Przy rekrutacji beneficjentów skupiono się na grupach najbardziej potrzebujących wsparcia – realnie zagrożonych wykluczeniem ze względu na ubóstwo, miejsce zamieszkania (wsie i małe miasteczka) oraz przedłużający się okres poszukiwania pracy. W ramach działań partnerstwa beneficjenci (99 osób) podejmowali pracę zawodową, a koszty stworzenia stanowiska pracy oraz koszty utrzymania przez dwa lata pokrywane były ze środków publicznych (zatrudnienie subsydiowane). W czasie zatrudnienia beneficjenci brali udział w szkoleniach zawodowych, zgodnych z wymogami zajmowanego przez nich stanowiska oraz w warsztatach psychologicznych. Po upływie dwóch lat pracodawcy byli zobowiązani do zatrudnienia ich przez co najmniej rok - przy wykorzystaniu wyłącznie środków własnych. Dalsze przedłużenie umowy o pracę z beneficjentami, poza trzyletni okres projektowy, było przez pracodawców podejmowane w pełni świadomie, ponieważ obie strony poznały się wzajemnie. Pracodawcy – mocne i słabe strony pracowników, pracownicy – specyfikę wykonywanego zawodu oraz sposób funkcjonowania konkretnego zakładu pracy.

Wizyta studyjna była okazją do zaprezentowania dorobku projektu. Uczestników wizyty powitał Starosta Powiatu Szamotulskiego – Paweł Kowzan oraz Leszek Wojtasiak, Wicemarszałek Województwa Wielkopolskiego. O początkach projektu, pojawiających się problemach i tworzeniu umowy współpracy ponadnarodowej opowiadał Maciej Adamski, Dyrektor Fundacji Niemiecko-Polskiej „Nadzieja”. Podkreślił znaczenie partnerstwa w projekcie – współdziałania instytucji dotychczas działających oddzielnie –  przy realizacji wspólnego celu. To właśnie ta współpraca, choć na początku z pewnością trudna, pozwoliła wypracować rezultat – czyli skuteczny, sprawdzony model przeciwdziałania bezrobociu w obranej grupie docelowej. Model ten, choć korzysta z rozwiązań znanych i stosowanych na rynku pracy – szkoleń, zatrudnienia subsydiowanego oraz wsparcia psychologicznego – swoją innowacyjność zawdzięcza równoczesnemu wykorzystaniu tych elementów. Oddziaływanie na osoby bezrobotne jest dzięki temu całościowe, a przez to znacznie skuteczniejsze niż w rozwiązaniach stosowanych dotychczas. Ważnym, nowatorskim aspektem wypracowanego modelu było skojarzenie pracodawców ze sferą edukacyjną – programy kształcenia oraz kursy zawodowe zostały utworzone po ustaleniu oczekiwań lokalnych przedsiębiorców, dzięki czemu do firm trafiali pracownicy, jakich w danym czasie poszukiwano.

Szeroko omawiana była również współpraca ponadnarodowa, realizowana z partnerami hiszpańskimi, holenderskimi i niemieckimi. Tego rodzaju projekty, choć – jak podkreślali realizatorzy „Szwajcarskiego zegarka” – wymagają znacznego wysiłku (podpisanie umowy, ustalenie zadań, ustanowienie grup roboczych, organizacja seminariów i wizyt studyjnych) bardzo się opłacają. Pozwalają  przenieść projekt na wyższy poziom i wypracować tzw. wartość dodaną, czyli coś, czego nie można osiągnąć bez współpracy z partnerami z różnych krajów. Podglądanie partnerów zagranicznych i wymiana doświadczeń umożliwia wypracowanie rozwiązań innowacyjnych, przełamujących schematy. Z praktycznego punktu widzenia taka współpraca sprawia, że realizatorzy poszczególnych projektów nie muszą wyważać otwartych drzwi – to znaczy opracowywać rozwiązań, które wcześniej, w innym miejscu zostały przetestowane i wdrożone. Cytując realizatorów projektu: „Współpraca ponadnarodowa pozwala z innej perspektywy spojrzeć na rozwiązywanie problemów”.

Słowo „współpraca” było w trakcie wizyty w Szamotułach odmieniane przez wszystkie przypadki. Podczas drugiego dnia wizyty studyjnej, uczestnicy mieli okazję przekonać się również o znaczeniu współpracy na szczeblu lokalnym, na przykładzie dwóch instytucji działających w Szamotułach, partnerów w projekcie PIW EQUAL – Ośrodka Pomocy Społecznej oraz Centrum Integracji Społecznej. Dowód na to, że właśnie wspólne działanie na rzecz osób bezrobotnych, a nie rywalizacja czy dublowanie pomocy, pozwala osiągać satysfakcjonujące efekty.